دیپلماسی رسانه ای اعراب

تأكيد كارشناسان رسانه به کارکرد ضدايراني شبکه «العربيه»

«بررسي عملكرد شبكه‌ي‌ العربيه» به‌ويژه درباره‌ي مسائل ايران،موضوع بحث برنامه‌ي هفته گذشته «گفت‌و‌گوي روز» راديو گفت‌وگو قرار گرفت. دراين برنامه حسن فحص- مدير دفتر شبكه‌ي العربيه در تهران و حسن عابديني- كارشناس امور رسانه‌- حضور داشتند. اینجا

حسن عابديني- كارشناس امور رسانه‌ تاكيد كرد: خاورميانه اکنون بصورت لنگرگاه ثبات گيتي درآمده است. قدرت‌ها براي افزايش نفوذ نياز دارند كه پيام خود را به افکار عمومي اين منطقه برسانند. بنابراين به ايجاد شبكه‌هاي تلويزيوني بويژه بنگاههاي خبري 24 ساعته روي آورده‌اند.

فحص درباره‌ي خط مشي شبكه‌ي العربيه اظهار كرد: بينش مالكان شبكه در حدودي كه منافع كشور عربستان سعودي درخطر باشد، نمايان مي‌شود. به عنوان نمونه ايران در منطقه‌ي خاورميانه نقش فعالي بازي مي‌كند و درعراق، لبنان و فلسطين نفوذ زيادي پيدا كرده است، اما عربستان سعودي دراين كشورها نفوذ چنداني ندارد بنابراين در رسانه‌هاي خود از جمله«العربيه»به ايران حمله مي‌كند.

به بیان عابدینی: عبدالرحمن راشد- مدير شبكه‌ي «العربيه»- پيش از اين سردبير روزنامه‌ي«الشرق الاوسط» بود. او در آمريكا درس خوانده و از زمان آغاز مديريت او در«العربيه» سياست‌هاي اين شبكه، گرايش زيادي به آمريكا پيدا كرده است.

اين كارشناس رسانه در ادامه گفت:عبدالرحمن راشد حتي در مصاحبه‌اي كه با روزنامه‌ي «واشنگتن پست»كرده بود، گفته بود كه تاكنون «العربيه» وضعيت ميداني عراق را گزارش كرده است، اما از حالا بايد اقدامهاي مثبت آمريكا دراين كشور را بيان كند. علاوه برآن او مدام بگونه‌اي عمل مي‌كند كه گويا ايران، عراق را بلعيده است. راشد به اين هم اکتفا نمي کند و هر هفته يک مقاله ضد ايراني نيز در«الشرق الاوسط» مي نويسد. در كل عملكرد او بگونه‌يي است كه بسياري از کارشناسان رسانه ،کارکرد ضدايراني شبکه «العربيه» را فقط با شبكه تندرو آمريكايي«فاكس نيوز» قابل مقايسه مي‌دانند.

فحص با بيان اين‌كه تا حد زيادي با اين ديدگاه موافق هستم، تصريح كرد: زماني كه عربستان سعودي توان مقابله با ايران را در ميدان عمل نداشته باشد، از هر وسيله‌اي براي تضعيف نفوذ اين كشور استفاده مي‌كند كه يكي از آنها شبكه‌ي«العربيه» است.

مدير دفتر شبكه‌ي«العربيه» در ايران درباره‌ي قابل مقايسه‌بودن عملكرد اين شبكه با «فاكس نيوز» در رويكرد خود به ايران، گفت: عربستان سعودي يكي از موتلفان آمريكا در خاورميانه و اجرا‌كننده‌ي سياست‌هاي اين كشور است بنابراين وقتي كه آمريكا و عراق هدفي دارند، داشتن عملكرد تبليغاتي مشابه دور از ذهن نيست.

وي اضافه كرد: شبكه‌ي «العربيه» از سياست كلي عربستان پيروي مي‌كند بر اين مبنا،ايران مقتدر به معناي كاهش نقش عربستان در خاورميانه و جهان اسلام است.البته عربستان از كشورهايي است كه از حمله‌ي نظامي به ايران ضرر مي‌كند.بنابراين در جنگ رواني عليه ايران شريك شده است. علاوه بر آن عقب‌نشيني ايران از مواضع هسته‌اي خود به نفع عربستان است و مي‌تواند امتيازاتي را كسب كنند.

عابديني گفت: به نظر مي رسد که سياست «العربيه» بيشتر تابع جناح تندرو در حوزه سياست خارجي عربستان است و سياست پادشاهي عربستان در بسياري از اوقات با سياست تبليغي «العربيه» تفاوت اشکاري دارد.

وي افزود: اخباري كه اين شبكه از تهران مي‌دهد بيشتر مواقع با حبس اطلاعات در پيشرفت‌هاي ايران توام است. خبرهايي مانند انرژي هسته‌اي را كه به ناچار بايد منتقل كند را نيز تحريف مي‌كند.به عنوان نمونه مسأله‌ي نشت مواد سمي از نيروگاه بوشهر را مطرح مي‌كند اين درحاليست كه اين‌گونه نيروگاه‌ها در چارچوب پادمان‌هاي هسته‌اي هستند علاوه بر آن بازرسان آژانس بين‌المللي انرژي هسته‌اي به طور دايم آن‌ها را كنترل مي‌كنند.بنابراين«العربيه» به شكلي افراطي ويك طرفه درباره‌ي موضوع هسته‌اي ايران قضاوت مي‌كند.

وي گفت : «العربيه» همواره از پرونده هسته يي ايران به عنوان " ازمه " يعني بحران نام مي برد يا چنين القا مي کند که جامعه جهاني مقابل ايران است در حالي که اين فقط ديدگاه امريکا و حداکثر چند کشور اروپايي است پس موضوع با اصول حرفه يي مبني بر تعادل در ارسال خبر در تعارض است.

اين كارشناس رسانه با اشاره به رويكرد العربيه به دو مذهب شيعه و سني اظهار كرد: براساس سياست‌هاي ابلاغ‌شده‌ از سوي«العربيه»، اين شبكه نبايد درباره‌ي اين مسأله در عراق وارد شود ولي به اين موضوع در لبنان مي‌پردازد.

عابديني درباره‌ي ضريب نفوذ پيام« العربيه»گفت:«العربيه» با توجه به عملكرد ضد مقاومت در جنگ سي‌وسه روزه‌ي لبنان بسياري از مخاطبانش را از دست داد. در فلسطين نيز به علت ديدگاه منفي مردمي نسبت به اين شبكه، وضعيت خوبي ندارد اما در كشور عربستان جزو شبكه‌هاي رسمي است .در كشورهاي حاشيه‌ي خليج‌فارس هم كشور به كشور و حتي شهر با شهر ميزان مخاطبان «العربيه» تفاوت دارد. البته اين شبكه پيش از آن‌كه به خبر متكي باشد،مستندها و گفت‌وگوهاي خبري پخش مي‌كند.

فحص - مدير دفتر «العربيه» در تهران در پاسخ به اين پرسش كه آيا پروژه‌ي ايران هراسي در دستور كار اين شبكه اظهار كرد: اين موضوع در دستور كار آمريكا است تا كشورهاي عربي را به سوي خود بكشاند .به اين نكته هم بايد توجه كرد كه ايران طرح امنيت منطقه‌اي را ارايه كرده است. البته از يكي – دوسال اخير با واقعي‌ترشدن مسايل، ايران تا حدي توانسته است كه نگراني كشورهاي عربي را كاهش دهد.بنابراين اكنون ايران هراسي مطرح نيست بلكه«جنگ هراسي» ايجاد شده است. البته ايران هم خوب جواب اين گونه اقدامات را داده است.

Press TV

چهارشنبه عصر با آقای راد- مدير برنامه هاي زنده Press TV  - تماس گرفتم تا اولين سالگرد آغاز به كار شبكه تلويزيوني بين المللي پرس تي.وي را به او و تيم همراهش تبريك بگويم. بلافاصله گوشي را برداشت و در اولين جمله به خاطر نقد تندي كه نسبت به پرس.تي.وي در ايسنا كرده بودم تشكر كرد!

گفتگوي ايسنا با اينجانب به مناسبت اولين سالگرد پرس.تي.وي:

شبكه‌ي «پرس تي وي» در رقابت با شبكه‌هاي بين‌المللي در سطحي نابرابر قرار دارد

«شبكه‌ي «پرس تي وي» در رقابت با شبكه‌هاي بين‌المللي به ويژه رقابت با شبكه‌هاي غربي و الجزيره هم در ميزان توليد محتوا و هم در كيفيت گفتمان سازي بين‌المللي در سطحي نابرابر قرار دارد.»

رها خرازي‌آذر ـ كارشناس رسانه ـ در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در آستانه سال آغاز به كار شبكه انگليسي‌زبان ايران در خصوص عملكرد اين شبكه گفت: شايد يكي از دلايلي كه هدف تعريف شده ابتدايي «پرس‌تي‌وي»، يعني نگاه سوم به مسائل بين‌المللي و مسائل كشورها را محقق نكرد، اين باشد كه بخش اجرايي اين شبكه يك بدنه‌ي دولتي همراه با خبرنگاراني است كه به ويژه صرفا به زبان انگليسي تسلط دارند و كمتر خبرنگاري در اين شبكه وجود دارد كه به محتواي تخصصي موضوعات مختلف تسلط داشته باشد و اين يكي از عمده ضعف‌هاي پرس‌تي‌وي است.

وي تصريح كرد: شبكه بين‌المللي پرس‌تي‌وي در افكار عمومي مردمي به ويژه در منطقه خاورميانه تاثيرات قابل توجهي داشته است. اما مردمي كه علاقمند به پيگيري اخبار از كانال‌هاي جدي خبري از جمله پرس‌تي‌وي،‌ سي‌ان‌ان و بي‌بي‌سي در منطقه باشند، بسيار كم هستند. بنابراين حتي اگر بخواهيم از سوي اين شبكه تاثيرات قابل توجهي در سطح منطقه و نيز زمينه فكري لازم در افكار عمومي وجود داشته باشد، باز هم مخاطبان عام، كانال‌هاي جدي خبري را انتخاب نمي‌كند.

اين كارشناس رسانه در پايان خاطرنشان كرد: در عين حال در خصوص افكار نخبگان، تاثيرگذاري پرس‌تي‌وي در حد آشنايي آنها با ميزان توانايي اجرايي اين شبكه بوده است. در واقع مي‌توان گفت كه شبكه پرس‌تي‌وي در بخش‌هاي مانيتورينگ نهادهاي خاصي به ويژه‌ در كشورهاي غربي مورد توجه افكار نخبگان است كه اين توجه صرفا به منظور كسب اطلاعات است و نه تاثيرپذيري گفتمان خبري پرس‌تي‌وي.

ایسنا

حسن عابديني: كاركرد «پرس تي وي» را بايد در چارچوب آرايش رسانه‌اي فرامرزي تحليل كرد

گفت‌وگو با محمد سرافرازـ همزمان باسالروز راه‌اندازي شبكه انگليسي‌زبان ايران : دغدغه‌ براي حضور پرنفوذتر «پرس تي وي» در جهان

گزارش الحيات درباره شبکه تلويزيوني "پرس تي وي "

ایسنا امروز گفتگویی که در مورد بی.بی.سی و عملکرد جهانی آن با اینجانب و دکتر فرقانی داشت را منتشر کرده است. اینجا

خانزاده: دكتر رها خرازي ‌آذر - استاد دانشگاه درباره‌ي عملكرد بي‌بي‌سي خاطرنشان كرد: ساخت ارزش‌هاي عمومي در عرصه‌ي ملي، بين‌المللي و جهاني، به‌عنوان ماموريت اصلي شبكه‌ي بي‌بي‌سي مطرح است. اين ارزش‌ها شامل ساخت ارزش‌هاي دموكراتيك (در گستره‌ي ملي و بين‌المللي)، ساخت ارزش‌ها و خلاقیت‌هاي فرهنگي (در گستره‌ي جهاني)، ساخت ارزش‌هاي آموزشي، ساخت ارزش‌هاي اجتماعي و عمومي و همچنين ساخت ارزش‌هاي جهاني است كه به‌تازگي دولت انگليس از بي‌بي‌سي خواسته است كه يك ارزش جديد با نام ارزش ديجيتال كه  در جامعه‌ي اطلاعاتي معنا مي‌دهد را نيز به اين ارزش‌ها اضافه كند. 

او يادآور شد: هر چند در نگاه اول به نظر مي‌رسد كه اين ارزش‌ها بعدي جهان شمول دارند، اما واقعيت اين است كه هر كشوري در پراكندن و انتشار اين ارزش‌هاي جهان شمول؛ اهداف، منافع و امنيت ملي خود را بيش از هر مورد ديگري مورد نظر قرار مي‌دهد.

به‌گفته‌ي خرازي‌ آذر، شبكه‌ي بي‌بي‌سي به‌دليل آنكه از ابتدا توسط بخش سلطنتي انگليس ايجاد شد، هنوز هم رسانه ای دولتي به نظر مي‌رسد، اما با توجه به اينكه نظام سرمايه‌داري معمولا در بخش‌هاي تجاري و بين‌المللي به بخش خصوصي وابسته است، مي‌توان حدس زد كه بي‌بي‌سي نيز در اين دو بخش، به بخش خصوصي تعلقاتي داشته باشد؛ بنابراين نمي‌توان آن را رسانه‌اي كاملا دولتي يا كاملا خصوصي دانست.

بازتاب : يکي از تهيه‌کنندگان شبکه «CNN» آمريکا در آتلانتا، در مصاحبه با يكي از سايت‌هاي ايراني، در مورد پخش آگهي‌هاي ضد ايراني در ميان برنامه‌هاي اين شبکه در چند ايالت آمريکا توضيحاتي داد.

طي روزهاي گذشته شوراي روابط خارجي آمريکا (AFPC) تبليغاتي يک هفته‌اي را به منظور حساس ساختن مردم آمريکا در خصوص آنچه «تهديدات هسته‌اي ايران» خوانده، آغاز کرده است. اين تبليغات شامل دو بخش 30 ثانيه‌اي تلويزيوني است که در شبکه‌هاي «CNN»، «MSNBC» و «فاکس نيوز» در واشنگتن، مريلند و ويرجينياي شمالي نمايش داده شده است.

تهيه‌کننده شبکه «CNN» در دفتر اصلي آن در شهر آتلانتاي آمريکا، در پاسخ به سؤالي در رابطه با اين آگهي‌ها گفت: [بله، اين تبليغات در شبکه CNN ديده شده‌اند؛ اما از طريق ايستگاه‌هاي محلي، و ما نيز کنترلي بر روي آنها نداريم. اساسا، ايستگاه‌هاي محلي تلويزيون کابلي که CNN نيزيکي از کانال‌هاي آنها به شمار مي‌رود، مسئول بخش مشخصي از آگهي‌هاي بازرگاني در ميان برنامه‌هاي مختلف هستند و فکر مي‌کنم آنها تبليغات محلي تلويزيون کابلي را به اين ترتيب خريده‌اند».

به جمله جمله اين تبليغات توجه کنيد:
تبليغ اول:
ساعت هسته‌اي در حال حرکت است... و زمان به آخر مي‌رسد.
ايران بزرگترين دولت حمايت‌کننده تروريسم(1)، و پشتيبان حملاتي است که صدها آمريکايي را کشته است.(2)
يک گروه ايراني 25000 نفر را به رخ مي‌کشد که آماده هستند به عمليات‌هاي انتحاري در آمريکا و اروپا دست بزنند. (3)

حالا، با نقض قطعنامه شوراي امنيت، ايران درحال توسعه توانايي‌هاي هسته‌اي خطرناک است(4) و اين خطر که آن را با ديگران تقسيم کند وجود دارد.(5)
براي صلح برپا خيزيد! با کاخ سفيد تماس بگيريد وازآنها بخواهيد که تحريم‌ها را عليه ايران تشديد کنند.

تبليغ دوم:

رئيس‌جمهوري ايران هولوکاست را نفي کرده وگفته (1) مي‌خواهد اسرائيل‌ ازروي نقشه حذف شود(2) و از حملاتي که صدها آمريکايي را کشته، حمايت کرده است. (3)

ايران هزاران نفر از کودکان خود را روي ميدان‌هاي مين فرستاده است در حالي که تنها کليدهاي پلاستيکي دردست داشته‌اند تا با آنها قفل درهاي بهشت را بازکنند. (4)

حالا، با نقض قعطنامه سازمان ملل، ايران تلاش مي‌کند فناوري هسته‌اي را با ديگران شريک شود.(6)
برخيزيد براي صلح وبا کاخ سفيد بگوييد که تحريم‌ها عليه ايران را تشديد کنند.

شبيه سازي زمان حمله به عراق
اقدامات تبليغاتي شوراي روابط خارجي آمريکا، براي بسياري ازکساني که تحولات منتهي به جنگ عراق را دنبال کرده‌اند، وضعيت مشابهي را تداعي مي‌کنند.

آيا خطر حمله آمريکا به ايران جدي است؟ محمود احمدي‌نژاد تاکيد کرده که نگران کشور نيست. از آن طرف به نوشته «بازتاب» طي روزهاي گذشته ‌هاشمي رفسنجاني گفته که در جلسه‌اي با رهبر، يک نفر همين حرف را زده ولي آيت‌الله خامنه‌اي تاکيد کرده که خطر، خيلي هم جدي است. منوچهر متکي اخيرا حتي پا را فراتر گذاشت و گفت، احتمال يک حمله محدود وحتي نامحدود عليه ايران وجود دارد. ورود قريب الوقوع دومين ناو هواپيما بر خليج فارس و اين‌که جورج بوش در سخنراني سالانه خود چندين بار نام ايران را آورد و براي اولين بار نام ايران را کنار «القاعده» گذاشت نيز، از نظر برخيناظران علايم هشدار‌دهنده‌اي محسوب مي‌شوند. اگرچه برخي مقامات ايراني اين موضوعات را جنگ رواني مي‌خوانند و شايعاتي هم در زمينه ارسال پيام‌هايي از سوي مسئولان‌ آمريکايي به مقامات ايراني به گوش مي‌خورد.

به هر ترتيب، کم نيستند مفسراني که معتقدند اگرچه تبليغات تلويزيوني اخير در آمريکا در سطح محدودي به نمايش گذاشته شده‌، اما درصورت فراگير شدن عملا از روندي خطرناک خبر مي‌دهد. هفته گذشته ديک چني، معاون رئيس‌جمهوري آمريکا درمصاحبه با CNN گفت که صرف نظر از اينکه کنگره آمريکا چه تصميمي بگيرد، دولت کارخود را مي‌کند و سياست جديد خود در قبال خاورميانه را اعمال خواهد کرد.

منابع تبليغ دوم:
[1] Karl Vick, "Iran's President Calls Holocaust 'Myth' in Latest
Assault on Jews," Washington Post, December 15, 2005; "Ahmadinejad:
Courting controversy," Al-Jazeera (Doha), December 14, 2005,
http://english.aljazeera.net/NR/exeres/39AF3EA0-C8E9-456A-99D3-438045D4431F.htm
[2] David Pryce-Jones, "A Particular Madness - Understanding Iran's
Ahmadinejad," National Review, May 8, 2006.
[3] "Iran Responsible for 1983 Marine Barracks Bombing, Judge Rules,"
CNN.com, May 30, 2003,
http://www.cnn.com/2003/LAW/05/30/iran.barracks.bombing/
[4] Matthias Kuntzel, "Ahmadinejad's Demons," The New Republic, April
24, 2006, http://www.tnr.com/doc.mhtml?i=20060424&s=kuntzel042406
[5] "Iran 'Ignores Nuclear Deadline,'" BBC News, August 31, 2006,
http://news.bbc.co.uk/go/pr/fr/-/2/hi/middle_east/5303086.stm
[6] "Iran Prez: I'll Share My Nuclear Technology," CBS News, December
16, 2006,
http://www.cbsnews.com/stories/2006/12/16/world/main2274308.shtml

تلويزيون ماهواره‌ای اسراييل شبکه‌ بی‌بی‌سی را حذف کرد

سرويس دهنده‌ی ماهواره‌ای اسراييلی Yes TV شبکه‌ی بی‌بی‌سی جهانی را به سود شبکه‌ی تازه‌ تأسيس و انگلیسی زبان الجزيره حذف کرده است. اين نخستين ضربه‌ی بزرگ به پخش شبکه‌ی بين‌المللی خبری بی‌بی‌سی است که از زمان آغاز به پخش شبکه‌ی انگليسی زبان الجزيره در ماه گذشته رخ داده است.

با وجود اين‌که شبکه‌ی بی‌بی‌سی جهانی هنوز از طریق تلويزيون کابلی در اسرائیل در دسترس خواهد بود، در نتیجه حذف توسط Yes نيمی از مخاطبان‌اش را در اين کشور از دست می‌دهد.
الجزيره‌ی انگليسی ماه گذشته اين معامله‌ی پخش را با Yes امضا کرد، اما پيامدهای آسيب‌رسان آن برای شبکه‌ی جهانی بی‌بی‌سی تازه آشکار شده است. يکی از مديران بی‌بی‌سی گفته است: «ما از این اتفاق متأسفيم اما اميدواريم که آن‌ها دوباره مذاکرات را از سر بگیرند.»

معامله با Yes پوشش جهانی شبکه‌ی انگليسی الجزيره را تا ۸۰ ميليون خانواده می‌رساند.با رقبای تازه‌ی بی‌بی‌سی جهانی و سی‌ان‌ان، بازار اخبار جاری بين‌المللی روز به روز شلوغ‌تر می‌شود.

علاوه برای راه‌اندازی شبکه‌ی انگليسی الجزيره، شبکه‌ی فرانس ۲۴ نيز هفته‌ی گذشته پخش خود را آغاز کرد. بی بی‌سی به خاطر شیوه پوشش اخبار خود در اسراييل دچار مشکلات زيادی بود و به تعصب از سوی طرفين اسراييلی و فلسطينی متهم شد. اوايل امسال، هيأت امنای بی‌بی‌سی پانلی مستقل را بر پا کرده بود تا پوشش اخبار درگيری‌های اسراييل و فلسطينی‌ها را بررسی کند.